Autor: Jagoda Żelisko

Transgraniczny projekt interreg FORT-UNION jest realizowany przez koalicję partnerów: Gmina Miejska Giżycko, Administracja Miejska Kowna, Park Twierdzy Kowno, Muzeum Wojska w Białymstoku, Twierdza Boyen w Giżycku, Gmina Rejonowa Warėna oraz organizacje stowarzyszone: Biebrzański Park Narodowy i Warneńskie Centrum Edukacji Przedsiębiorczości (między innymi). 

Projekt będzie realizowany przez 36 miesięcy - od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2028 r. Jego całkowity budżet wynosi 5 089 545,20 euro, z czego 4 071 636,14 euro jest finansowane z Programu Interreg VI-A Litwa-Polska, a pozostała część pochodzi z innych środków publicznych.

Czym jest FORT-UNION: Sieć historycznych twierdz dla turystyki

Celem FORT-UNION jest stworzenie sieci współpracy i wspólnej marki „FORT - UNION” na obszarze przygranicznym Litwy i Polski w ramach rozwoju zrównoważonych produktów turystycznych Giżycka, Kowna, Białegostoku, Warny i Twierdzy Osowiec z wykorzystaniem obiektów fortyfikacyjnych z I wojny światowej oraz związanego z nimi dziedzictwa historycznego, przyrodniczego i kulturowego, w celu promocji i popularyzacji obszaru, wpływając na poprawę dobrobytu społeczności przygranicznej.

Główne cele obejmują:

• Promowanie współpracy transgranicznej i integracji kulturowej - wykorzystywanie wspólnego dziedzictwa i naturalnych krajobrazów do wzmacniania więzi regionalnych i wspierania lokalnych społeczności.
• Zachowanie i rewitalizacja dawnych fortyfikacji z czasów I wojny światowej - przekształcenie historycznych koszar, fortów i obiektów wojskowych w dostępne miejsca kulturalne i turystyczne.
• Stworzenie zrównoważonej oferty turystycznej: obejmuje to renowację i adaptację obiektów fortecznych (np. renowacja Koszar nr 1 w Twierdzy Boyen, Fortu nr 4 w Kownie i wystawy dziedzictwa wojskowego w Muzeum Wojska w Białymstoku), tworzenie szlaków turystycznych, narzędzi cyfrowych (modele 3D, wirtualne / rozszerzone wycieczki), programów kulturalno-edukacyjnych oraz wspólnej strony internetowej / platformy pod marką “FORT-UNION”.

Pierwsze kamienie milowe: Renowacja i rozpoczęcie festiwalu

W październiku 2025 r. podpisano umowę na remont koszar nr 1 i dziedzińca w Twierdzy Boyen w ramach projektu FORT-UNION. Wartość kontraktu remontowego wyniosła 7 694 880 PLN (brutto), z czego około 80% było współfinansowane przez UE. Zakończenie prac planowane jest na początek 2027 roku. 

We wrześniu 2025 r. w Kownie odbyło się pierwsze wspólne wydarzenie w ramach projektu - Festiwal Fort-Union. Festiwal obejmował występy historyczno-rekonstrukcyjne, wystawy dziedzictwa kulturowego, warsztaty, wystawy fotograficzne, wycieczki po twierdzy i publiczne wizyty w obiektach fortecznych, stanowiąc symboliczny początek współpracy transgranicznej.

Więcej informacji na stronie: www.fort-union.eu  | https://www.facebook.com/fortunioneu/

Zdjęcia zrobione podczas wydarzenia poświęconego projektowi, które odbyło się w Giżycko 8 grudnia.